OPEN KERK · GIETHOORN
Waarom zijn de banken blauw? Waarom staat er geen kruis? En word je als doopsgezinde eigenlijk ondergedompeld in de dorpsgracht? Deze en meer FAQ op deze pagina.
KIJK ROND · VRAAG DOOR
Deze kerk is ruim 150 jaar oud (1871).
De gemeenschap die hier samenkomt bestaat al veel langer.
Al rond 1530 streken de eerste dopersen neer in Giethoorn. Het is daarmee een van de oudste doopsgezinde gemeentes van Nederland.
Er stond op dezelfde plaats en al veel langer een wat kleiner bedehuis, deels van hout. De nieuwe vermaning werd op eerste kerstdag 1871 in gebruik genomen.
Zusterhulp was, wat nu gemeentehulp is. Het is de diaconie van onze gemeente.
Het woord diaconie komt van het Griekse diakonia, dat letterlijk ‘dienst’ betekent. Diaconie is de dienst van barmhartigheid en daadkracht. De leden van gemeentehulp bezoeken zieken en 80-plussers, verzorgen de bloemen in de dienst en brengen die aan een lid, vriend of vrijwilliger van de gemeente als teken van aandacht en betrokkenheid. Ook verzorgen zij de avondmaalstafel, koffie na de dienst en zijn zij bij rouwdiensten en bijzondere gelegenheden aanwezig.
Van oudsher waren dat vrouwen (zusters) maar toen een broeder tot de zusterhulp-groep toetrad is de naam gewijzigd in Gemeentehulp. De leden van de Doopsgezinde kerk noemen elkaar traditiegetrouw broeder en zuster, als teken van gelijkwaardigheid. Er is geen hiërarchie waar een persoon de baas is over de ander. We hebben elkaar niet uitgekozen, maar moeten het wel met elkaar zien te rooien. Eigenlijk net zoals in een gezin met broers en zussen dus.
Een vermaning of vermaanhuis is het kerkgebouw van een doopsgezinde gemeente.
Vermaning (Fr. Fermanje) klinkt in onze ogen streng, maar is bedoeld als uitdaging en bemoediging. Hier worden de kerk-gangers gemaand, d.w.z. op het hart gebonden te blijven leven in navolging van Christus. De doopsgezinden zien dit ‘aanmanen’ dus als stimulans om trouw te zijn aan je overtuiging en aan je keuze om te leven in vrede en verbondenheid.
Het gebouw waar doopsgezinden in het verleden bij elkaar kwamen was vaak een woonhuis of boerderij. Wat later in de tijd, toen de doopsgezinden niet meer vervolgd maar gedoogd werden, bouwden zij schuilkerken. De meesten waren niet zichtbaar vanaf de straatkant.
Het orgel is van 1911.
Voor een orgel was bij de bouw van het kerkgebouw in 1871 geen geld meer. Tot 1911 zongen de mensen in de kerk zonder orgel onder begeleiding van een voorzanger meerstemmig (zie foto blauwe boekje). Om kosten te besparen is het orgel uit 1911 gebouwd met materialen van mindere kwaliteit waardoor het orgel na 50 jaar versleten was. Men maakte vanaf de 60er jaren gebruik van een elektronisch orgel. In 1988 is het orgel gerestaureerd en wordt het sindsdien weer gebruikt bij de zondagsvieringen.
Dit is een harmonium, een ouderwets traporgel.
Dit orgel werd gebruikt als begeleidingsinstrument op Samen Eén, het kamphuis van de doopsgezinde gemeente midden op het Wiede. Het instrument is licht en heeft twee handvatten.
Ds. Sixma (voorganger van 1948 tot 1957) haalde het na elke zomer met de punter op en zette het voor de winter in de gang van de pastorie.
Beelden in de kerk is iets van de middeleeuwse katholieke traditie. Deze kreeg vorm in de tijd dat de mensen nog niet konden lezen en schrijven. Met beelden en schilderijen kon je goed de verhalen laten zien.
De protestantse traditie krijgt vorm in de 16e eeuw, de tijd van de boekdrukkunst. Toen kwam alle nadruk te liggen op de Bijbel, het gedrukte woord van God. De Bijbel was voor de protestanten de kern en de rest leidde in hun ogen eigenlijk alleen maar af. Eenvoud, witkalk, stilte en aandacht voor de uitleg van het evangelie kenmerkt de protestantse kerk.
Centraal staat de kansel met daarop de Bijbel. Op de kansel zijn vier gouden biezen aangebracht om die kern te onderstrepen (2 in de kansel en 2 in het kanseldak). Dit is vermoedelijk een onderstreping van het belang van het Woord dat daar verkondigd wordt. Bij die 4 strepen moeten we niet aan de vier strepen van een generaal denken, maar beter aan bijvoorbeed de 4 evangelisten die ieder op eigen wijze het belang van het evangelie onderstrepen.
De doospgezinde kerk hoort bij de protestantse traditie daarom staan er in deze kerk geen beelden.
Een van de kenmerken van de doopsgezinde gemeenschap is dat ze eenvoud en soberheid nastreven, dat vind je terug in de irichting van de kerk.
De afbeelding van Menno Simons tegen de achterwand is deel van de expositie. Een kruis vind je meestal niet in doopsgezinde kerken. Het ging hen niet alleen om het lijden van Christus, maar ook om zijn onderwijs en wijze van leven.
Dat is ontstaan in de coronatijd toen men anderhalve meter afstand in acht moest nemen. De koster had een hekel aan alle regels, stickers en bepalingen. Hij koos voor de hartjes. Als je op zo’n stoel ging zitten dan zat je goed. Niet alle stoelen hadden dus een hartje. Meer iets van 1 op 3.
Dopen wat mondig is;
Spreken, dat bondig is.
Vrij in ’t Christelijk geloven
Daden gaan woorden te boven.
Nog niet eens zo heel lang behoort het wandbord met het motto van haar gelovigen tot de inventaris van een doopsgezinde kerk. Het werd omstreeks 1943 geformuleerd door doopsgezind predikant Sibold Sicco Smeding (1896-1970). Hij won in 1950 met zijn vers een prijsvraag die de Algemene Doopsgezinde Sociëteit uit had geschreven omdat er behoefte was aan een pakkende spreuk over de doopsgezinde identiteit.
Deze borden werden gemaakt op de geboortegrond van het doperse gedachtegoed, zelfs ván die geboortegrond: uit Friese klei, door een aardewerkfabriek aan het IJsselmeer, die nog steeds bestaat en zich sinds 1960 Koninklijk mag noemen: de Koninklijke Tichelaar te Makkum.
Heel veel mensen hebben behoefte aan de mogelijkheid om een lichtje aan te steken in een kerk. Dat is niet alleen katholiek, maar ook iets universeels van en voor mensen waar we graag ruimte voor bieden. Er worden heel veel kaarsjes gebrand. We zijn blij met deze plek van aandacht en liefde voor mensen en situaties.
Deze quilt is gemaakt door een groep vrouwen van de doopsgezinde gemeente van Giethoorn.
We wilden van het kaarsenmeubel een plek van stilte en aandacht maken. Een plek van geloof, hoop en liefde te midden van het water, het riet en de bruggetjes.
Dit is een Comforter, een deken met een hart en de boodschap: “Je staat er niet alleen voor, er zijn mensen die aan je denken en voor je bidden”. Dit kan troost, licht en hoop voor de toekomst geven.
De term ‘Comforter’ komt uit Amerika.
Vlak na de Tweede Wereldoorlog zijn Comforters vanuit Amerika naar Nederland gekomen. Ook hier bevonden zich toen mensen die helemaal niets bezaten en behoefte hadden aan een deken die zowel letterlijk als figuurlijk warmte gaf. Een klein gedeelte van deze dekens heeft een permanente plek gekregen in het Internationaal Menno Simons Centrum Nederland in Witmarsum.
Sinds 2014 worden in Nederland Comforters gemaakt. Deze worden verstuurd naar mensen die zich bevinden in rampgebieden of gevlucht zijn voor oorlog. Vanuit Europa zijn vanaf 2015 verschillende transporten geweest met comforters en schooltasjes naar Syrie, Jordanië, Lesbos en Oekraine in samenwerking met Doopsgezinde gemeentes in Duitsland, Zwitserland en Frankrijk.
In diverse doopsgezinde gemeenten zijn groepen actief die regelmatig bij elkaar komen om comforters te maken. Wilt u eens kijken bij een groep, informeer dan via comforters@doopsgezind.nl (mailto:comforters@doopsgezind.nl) waar in uw buurt een groep actief is.
Dit is nodig om de drie lagen (voor- en achterkant en de vulling) van de comforter te verbinden zodat de vulling goed op zijn plek blijft zitten.
Wanneer de lapjes zijn doorgestikt dan noemen we het een quilt.
Dit is een Biestkensbijbel. Een nieuwe vertaling uit 1560 in het Nederlands die door Nicolaas Biestkens werd gedrukt.
De verzen zijn in deze vertaling voor het eerst genummerd waardoor hij gemakkelijker voor Bijbelstudie gebruikt kon worden.
Op het schutblad zie je een register van de familie van wie deze bijbel was. Deze Gieterse familie trok mee met de turfgravers naar Luinjeberd, achter Heerenveen. Zo’n bijbel was een kostbaar bezit dat generaties lang werd doorgegeven.
Dit is een houten avondmaalsbeker uit begin 18e eeuw.
Voor uitgebreidere info zie de vraag onder ‘avondmaal’.
Het samen zitten in een kring-opstelling tijdens de dienst vergroot de saamhorigheid en past beter bij de traditie van de doopsgezinden. Verbondenheid is een kernwoord.
De voorganger maakt deel uit van de kring en staat niet tegenover de gemeente.
Voordat er centale verwarming was in de kerk stonden er twee kolomkachels die werden gestookt op kolen. De rozetten zitten op de plek waar de kachelpijpen aansloten.
Het is Menisten blauw, dat is er in verschillende lokale varianten.
De kleur die hier gebruikt is noemen we ook wel Gieters Blauw.
Het kleurnunmer: PO 10.50 (Sikkens) staat ook op een sticker op het folderrek.
De naam ‘Menisten blauw’ is een verwijzing naar Menno Simons en de Menisten, de oude naam voor de Doopsgezinden.
Sober, eenvoudig en degelijk moest alles zijn, geen opvallende felle kleuren, geen pronk, geen glans.
Nee niet overal.
Het Menisten blauw wordt gebruikt in vermaningen in Oudebiltzijl (expositieruimte), Assen, Enkhuizen, Eindhoven, Eenrum, Giethoorn, Krommenie, Oudorp, Roden, Rottevalle, Tjalleberd, Wageningen, Winterswijk, Zeerijp, Zijldijk en Zutphen.
In de eerste 250 jaar van deze gemeente kende men alleen lekenvoorgangers. Mensen die door de plaatselijke gemeenschap geschikt geacht werden om ‘vermaner’ te zijn. Zij leiden de zondagse dienst en kijken naar mensen om.
Harm Wichers Dam (1809-1825) is hier een voorbeeld van. Je kunt dit ook zien aan zijn eenvoudige kleding.
Pas in het begin van de 19e eeuw komen er gestudeerde voorgangers. In Giethoorn was Koenraad Hovens Greve de eerste.
Naast de gestudeerde predikanten blijven ook lekenvoorgangers werkzaam. Ieder met eigen taken en verantwoordelijkheden.
De fotogalerij in de kerkenraadskamer
1809 – 1825 Harm Wichers Dam
1826 – 1857 Koenraad & Abraham Hovens Greve
1858 – 1862 Willem Jesse
1862 – 1866 Augustus van Gulik
1866 – 1876 Johannes Oosterbaan
1877 – 1881 Jan Bakker
1881 – 1886 Hendrik Koekebakker
1889 – 1892 Arnold Hiddes van der Goot
1894 – 1910 Harmannus Schuurmans
1911 – 1929 T.O. (Tjeerd) Hylkema
1929 – 1933 Martinus Kosters
1936 – 1939 Arend Jan van der Sluis
1941 – 1946 Abraham Mulder
1948 – 1957 Frederik Sixma
1958 – 1967 Els Hardorff Turnhout-Dijkstra
1968 – 1977 Jogchum Dijkstra
1977 – 1979 Lies van der Zee
1983 – 1988 Tom Rijken
1989 – 2004 Andries Bakker
2004 – 2006 Ben van der Woude
2006 – 2017 Matthijs de Vries
2018 – 2025 Gerke van Hiele
2025 – heden Jelle Waringa
De familie Dam is een echte doopsgezinde familie hier in Giethoorn vanaf de 17e eeuw. Velen van deze familie waren kerkenraadslid of lekeprediker.
De Biestkensbijbel in de vitrine was ook van een telg van de familie Dam. De stamvader van deze familie, Harmen Gerriets Dam was in 1782 geboren in Giethoorn en hij vertrok met de vervening richting Luinjeberd en Tjalleberd waar in 1817 ook een doopsgezinde gemeente werd gesticht met vooral Gieterse gezinnen.
Koenraad en Abraham Hovens Greve zijn vader en zoon. De vader is heel lang voorganger geweest (1826-1862) in Steenwijk, Zuidveen en in Giethoorn. Officieel was Hovens Greve vanaf 1825 hier predikant, maar hij kwam doorgaans te paard naar Giethoorn, want hij woonde eerst in Zuidveen en later in Steenwijk.
Koenraad is in 1851 door zijn zoon Abraham opgevolgd, de vader heeft zijn zoon bevestigd als voorganger. Voorwaar een predikantengeslacht: van vader op zoon.
Het moet een persoonlijk drama zijn geweest dat Abraham na enkele dagen van ziekte op 36 jarige leeftijd overleed.
Van Abraham is helaas geen afbeelding beschikbaar, daarom zijn zijn beiden genoemd onder de pentekening van Koenraad.
Soms vertrok een voorganger plotseling en had de gemeente tijd nodig om een geschikte opvolger te vinden.
Soms kostte het ook tijd om het hierover eens te worden.
Meestal kwam er dan een waarnemer (een consulent) uit een naburige gemeente/ring om bijstand te verlenen.
Dominees blijven doorgaans tussen de 6 en10 jaar. Soms korter bijvoorbeeld als ze net zijn begonnen en het vak nog moeten leren. Soms bleven ze langer, soms zelfs bijna hun hele werkzame leven.
Reden voor vertrek is vaak dat een andere gemeente een beroep op hen doet en een voorganger is vrij om dit beroep aan te nemen. Dan gaat hij weg en is de gemeente vacant. De Algemene Ledenvergadering beslist over een nieuwe voorganger.
Dominees zijn ook mensen. Met de een botert het beter dan met de ander.
75 leden en vrienden
Mijn doopsgezinde familie kwam uit deze streek, ik vraag me af of ik hun naam terug kan vinden in uw archief.
De namen staan in de ledenboeken.
Deze zijn gedigitaliseerd en te vinden in de beeldbank van museum het Olde Maathuus.
Zoek op: ‘ledenboek doopsgezinde kerk’ dan vind je scans van drie ledenboeken: (1780-1851) (1828-1925) en (1925-20XX)
Een groep van ca. 30 mensen
Ja, Jelle Waringa is de predikant van Giethoorn en van Steenwijk.
De gemeente heeft vanouds ook een traditie van lekenpredikers. In doopsgezinde gemeenten kan ieder die daar zich in wil verdiepen voorgaan in een dienst. Er is hiertoe een speciale cursus ontwikkeld.
Nee, er is 1x in de 14 dagen dienst in Giethoorn.
Er is een preekrooster samen met de kerken in Steenwijk en Blokzijl waar elk op één zondag in de maand een dienst is. Zodoende is er elke zondag een dienst in de kop van Overijssel, de gemeenteleden bezoeken elkaars dienst op de zondagen dat er in hun eigen kerk geen dienst is.
Er zijn nu een honderdtal doopsgezinden, maar vanouds was dit zuidelijk deel van Giethoorn overwegend doopsgezind. Veel meer mensen hebben daarom toch nog een band met deze plek. Het noordelijk deel van het dorp was ooit overwegend hervormd (nu PKN), Giethoorn was al vlak na W.O. II voor iets meer dan de helft buitenkerkelijk.
Het is een doopsgezinde kerk. Dat is een van de vroegste protestantse kerken. Doopsgezinden zijn wel protestant, maar niet calvinistisch zoals de PKN. Een laagkerkelijke stroming van wat andere snit. Meer ingetogen, reflectief en vrijzinnig.
Binnen het Christendom had je tot en met de middeleeuwen de katholieke kerk. In de 16e eeuw kwam na de uitvinding van de boekdrukkunst het protestantisme op met haar accent op Bijbel en Woord van God.
Doopsgezinden vormen een vrije christelijke gemeenschap. Aanvankelijk werden ze ook wel dopersen genoemd; hun naam verwijst naar de keuze om zich als volwassene te laten dopen.
Ze zijn gericht op een leven in liefde, vrede en verbondenheid. Doopsgezinden worden ook wel mennonieten of menisten genoemd, naar Menno Simons (1496-1561).
Er is geen kinderdoop, maar volwassen- of gelovigendoop, mensen brengen zelf onder woorden wat zij geloven. Ze kennen dus niet een ‘uitstaande belijdenis’ met allerlei dogma’s. Zij koesteren de vrijheid en het voorrecht om zelf de kern van hun geloof te formuleren. De gemeenten zijn autonoom en zelfstandig, geen paus of bisschop, geen synode, maar zij werken zeker samen ook met andere kerken zoals in Giethoorn met de PKN gemeente.
Vanouds wordt er geen eed afgelegd, maar de gelofte. Dit gaat terug op Bergrede (Matteus 5-7) en uitspraak van Jezus, ‘uw ja is uw ja en uw nee, uw nee’. Doopsgezinden willen betrouwbaar zijn in hun dagelijks leven. Het gaat hen om de weg, om een wijze van leven.
En een kleine groep is pacifistisch, die weigerde vroeger de dienstplicht.
Deze Fries was eerst een rooms-katholieke priester, maar hij raakte in gewetensnood over de leer van de kerk. Hij kon niet langer in de transsubstantiatieleer geloven (dat tijdens de eucharistie brood en wijn daadwerkelijk het lichaam en bloed van Christus worden.) Door dat te zeggen werd hij natuurlijk verketterd door de katholieke kerk.
Hij nam liever de pas in het Nederlands vertaalde Bijbel als uitgangspunt. In 1536 stapte hij over naar de geloofsgemeenschap van de Dopersen.
Kenmerkend en nieuw aan Menno Simons is dat hij stond voor geweldloosheid.
(Over de verschillende stromingen onder de doopsgezinden in de 17e en 18e eeuw.)
Tijdens de Republiek ontstonden een viertal hoofdrichtingen: Waterlanders, Friezen, Hoogduitsers en Vlamingen. Iedere groep had zo zijn eigenaardigheden.
In de Kop van Overijssel met kernen als Giethoorn, Blokzijl en Zuidveen streken de Vlaamse gemeenten neer. Vlaams verwijst ernaar dat deze mensen Vlamingen waren die de vervolgingen in de Zuidelijke Nederlanden waren ontvlucht. Deze groepen waren allen behoudend, maar in Giethoorn Zuid was men meer gematigd en in Giethoorn Noord streng. De strenge richting van de Dantziger Oude Vlamingen onderhield contacten met geloofs-genoten tot in Dantzig toe.
Er waren toen twee doopsgezinde kerken in Giethoorn. Natuurlijk waren er ook conflicten, maar mogelijk waren zij ook de eersten die juist daarom ontdekten dat er zoiets bestaat als eenheid in verscheidenheid en dat respect voor verschil wezenlijk is.
Ja. De veelkleurige – zie de Bijbel van Kees de Kort op het tafeltje op het podium.
De doopsgezinden nemen de Bijbel veelal niet letterlijk, maar serieus, zou je kunnen zeggen. Het gaat hen om de boodschap van de Bijbelse verhalen. De Bijbel is voor hen meer een weg-wijzer, een leidraad, een bron van inspiratie en hoop. Ze gebruiken het als leidraad; ze geloven niet dat verhalen letterlijk zo gebeurd zijn. Ze kennen ook geen dogma’s.
Kijk ook naar wat predikant Wieteke van der Molen hierover zegt op de pagina met beeld
Het gaat om een kerkfamilie (verwante groepering). Mennonieten komen voort uit Europese doopsgezinden die naar de VS en Canada zijn geëmigreerd. Zoals het in families gaat zijn soms de verschillen groot. De ene groep heeft zich heel anders ontwikkeld dan de ander. Ook de bekende Amish horen bij deze familie, zij zijn afkomstig uit een groep Zwitserse doopsgezinden.
Nadat het calvinisme rond 1550 als nieuwe concurrent opkwam en omstreeks 1578 de vervolging zou ophouden, raakten de min of meer getolereerde dopers zeer verdeeld. In de Gouden Eeuw liet het meest vooruitstrevende deel (de doopsgezinden) de afzondering van de wereld varen, terwijl een steeds kleiner deel (zich bij voorkeur mennoniet of mennist noemend) vasthield aan de oude leer en tradities.
In Giethoorn had je deze verschillen ook. Er waren lang twee doopsgezinde gemeenten. De kerk in Noord was zeer behoudend. In Zuid was men ook behoudend maar vanouds wat vrijer in haar opvattingen. Deze vrijere opvattingen kregen in de tweede helft 20e eeuw meer de overhand.
Eigenlijk is er geen goede vertaling. Dutch Mennonites komt er nog het dichtst bij.
Omdat de verschillen tussen beide kerken erg groot zijn: de doopsgezinde kerk in Nederland is vrijzinnig, de mennonite church in de VS is juist orthodox, met veel leefregels.
Het baptisme is een stroming binnen het protestantisme dat is ontstaan in Engeland in het begin van de 17e eeuw uit onvrede over de Anglicaanse kerk. Deze onvrede had in 1607/1608 geleid tot de vorming van een zelfstandige gemeente, los van de staatskerk. Dat was in Engeland een riskante onderneming. Om aan vervolging te ontkomen was de afgescheiden gemeente gevlucht naar het redelijk tolerante Nederland.
Er zijn veel overeenkomsten tussen baptisten en doopsgezinden maar doopsgezinden kennen niet de doop door onderdompeling, zoals bij de baptisten gebruikelijk is. De doopsgezinden zijn in loop van de tijd wat vrijer geworden, de baptisten wat conservatiever.
Als je minimaal 18 jaar oud bent en er na zorgvuldige overwegingen over uit bent wat geloven voor jouzelf betekent schrijf je dit op in een persoonlijke belijdenis waarna je gedoopt kan worden.
Nee. De doop zelf gaat door besprenkeling uit een doopschaal (zoals bij de kinderdoop in andere kerken).
De doopschaal ligt op een van de planken in de vitrinekast in de Kerkenraadskamer. Die is alleen voor gebruik tijdens de doopdienst.
In geen enkele doopsgezinde kerk staat er een doopvont. Het ging en gaat hen om de mensen, niet om de kerkelijke handelingen.
Men vindt dat je eerst volwassen moet zijn zodat je zelf een keuze kan maken.
Ja. Ouders die dat wensen kunnen met hun kind tijdens een zondagse dienst een moment van een kinderdankzegging of geboorte-dankzegging vieren. Vanouds was hiermee verbonden de intentie om het kind ook iets mee te geven en naar zondagschool te laten gaan.
Sommige doopsgezinde kerken hielden wel een geboorteregister bij, dit is per stad en dorp verschillend. Dat was belangrijk omdat daarmee voor het kind, mocht het de ouders verliezen, er ook plaats was in het weeshuis. Dit gold voor grotere gemeenten als Amsterdam en Haarlem.
Er was hier in Giethoorn vanaf 1895 zondagschool (Zondagskring) maar helaas was hier de laatste jaren te weinig animo voor. Wie weet verandert dit nog weer eens, dan beginnen we weer.
Ja. Er wordt twee maal per jaar avondmaal gevierd:
Op de tweede zondag van oktober en op Witte Donderdag in de Stille week voor Pasen.
In 2020 is een avondmaalsbeker boven water gekomen.
Een oude beker van hout uit de 18e eeuw met rondom ingekerfd jaartallen en initialen. Deze is hoogstwaarschijnlijk een tijd in gebruik geweest bij de doopsgezinde gemeente in Noord.
Volgens de conservator van het Catharijneconvent (museum voor kerkelijke kunst) bleek dit een bijzonder bezit, er zijn geen andere houten avondmaalsbekers in Nederland, ook niet bij andere kerkelijke gezindten.
De jaartallen van 1781 tot 1801 verwijzen naar de jaren waarin er avondmaal werd gevierd en de geplaatste initialen naar de voorgangers.
Dat niet elk jaar is ingesneden komt waarschijnlijk omdat niet elk jaar een oudste (voorganger) aanwezig was om de viering te begeleiden.
Tegenwoordig gebruiken we individuele, kleine tinnen bekers. Deze zijn te zien in de vitrinekast in de kerkenraadskamer.
Begin 20e eeuw, toen er veel sprake was van besmettelijke ziekten als tbc, is men overgegaan op het gebruik van deze kleine bekers.
We zijn ongeveer 200 dagen per jaar open, als het druk is op het dorp ontvangen we honderden bezoekers per dag, in het voor- en najaar is het wat rustiger.
Een kleine 10.000
Nee. Reden hiervoor is dat de trap en de balustrade niet voldoende veilig zijn en we ongelukken willen vermijden.
In principe niet. Alleen als iemand aantoonbaar ervaring heeft als organist en dit met de aanwezige vrijwilliger wordt afgestemd, kan een uitzondering worden gemaakt.
Ja, dat mag, maar wel met respect voor de plek. De kansel is niet bedoeld als speelplek.
Nee. Deze zijn speciaal gemaakt door een glaskunstenaar voor Project Open Kerk. Het is niet in grote oplage gemaakt.
Het lied is met de bladmuziek ook te vinden in de beeldbank van museum het Olde Maathuus.
Ds. T.O. Hylkema vertelde in 1954 bij het 40-jarig jubileum van het gemengd koor Vriendenkring hoe hij op het idee kwam om ‘Het Lied van Samen Een’ te schrijven:
“Ik liep langs de Beulaker en zag hoe de golven tegen de palen aansloegen en de golven keerden. Zo kunnen mannen, mensen samen zij aan zij gaan en mocht er gevaar op de loer liggen, schouder aan schouder tegenstand bieden. Het samen een zijn, samen als één man ervoor staan om iets te bereiken”
Prachtig zo’n beeld. De vrouwen denken we er natuurlijk gewoon even bij. Zo bedoelde Hylkema dit in ieder geval wel. Hij streefde naar eenheid in het dorp, zoals ook een koor een eenheid vormt en met elkaar de juiste toon weet te zetten.
Daar ruist door alle tijden, een lied, dat komt, dat groeit.
Dat ieder moet belijden, voor ééns het goede bloeit.
’t Is kinderen van één Vader, dat zingt door ’t donker heen.
Van ’t wandelen tegader als broeders samen één.
Zoals op onze Wieden de palenrijen staan.
En saam de golven keren, hoe ook de stormen slaan.
Zo kunnen mensen samen, getrouw, geschouderd gaan.
En al het donker weren, het “samen één” verslaan.
Zo lang de winden waaien, zolang de bloem nog bloeit
Zolang de hanen kraaien, als weer een ochtend gloeit.
Zolang moog’ hier weerklinken, hoeveel er ook ga heen.
Dat lied vol zegeningen: Het lied van ‘SAMEN ÉÉN”.
Onderduikers waren er in de oorlog in Giethoorn. Velen zochten en vonden hier een schuilplaats. Dit geldt ook voor de onderduikers in de pastorie (niet in de kerk!).
Ds. Abr. Mulder was betrokken bij het verzet en in de pastorie leefden in 1943 maar liefst 11 mensen. Dominee met vrouw en dochter, zes joodse onderduikers en nog een echtpaar dat om onderdak verlegen was. Het waren spannende jaren, ook met de razzia’s, maar Goddank heeft iedereen het hier overleefd.
In het jaar waarin we 80 jaar bevrijding vieren besteden we extra aandacht aan deze periode en is op de website een pagina met informatie toegevoegd.
Achter het hek van de tuin van de pastorie staat een plaquette met info. De QR code verwijst naar deze pagina op de website.
Dat heeft twee redenen: emigratie en zending.
Doopsgezinden hebben vanwege de geloofsvervolgingen veel moeten vluchten. In de 16e eeuw bijvoorbeeld naar Oost-Friesland, de Oostzee, tot aan Danzig in Polen toe. In de 18 e eeuw gingen doopsgezinden vandaar op uitnodiging van Tsarina Catherina de Grote naar de Oekraïne. Eind 19e eeuw en begin 20e eeuw komt de emigratie naar de VS en Canada op gang.
Vanuit de VS en Canada komt in 19e en 20e eeuw de zending op gang richting het zuidelijk continent. Zo ontstaan er ook doopsgezinde groepen in Latijns-Amerika, Afrika en Indonesië.
Arlette Kouwenhoven schreef er een mooi boek over; Trektocht door de tijd. De Fehrs, Kroniek van een Nederlandse mennonietenfamilie.
(Zie ook de kaart met daarop een weergave van de migratie van de doopsgezinden over de wereld).
Geen vraag gevonden. Probeer een ander zoekwoord of kies een ander thema.
